此处长眠着亚瑟王,过去与未来之王。

亚瑟王传奇

中古威尔士文本

《树之战争》(Kat Godeu)

Bum yn llia6s rith
Kyn bum disgyfrith.
Bum cledyf culurith1.
Credaf pan writh.
Bum deigyr yn awyr.
Bum serwa62 sẏr.
Bum geir yn llythyr.
Bum llyfr ym prifder3.
Bum llugyrn lleufei
Bl6ydyn a hanher.
Bum pont ar triger4.
Ar trugein aber.
Bum hynt bum eryr.
Bum cor6g ymyr.
Bum darwed yn llat.
Bum das ygkawat5.
Bum cledyf yn aghat.
Bum ysc6yt ygkat6.
Bum tant yn telyn
Llethritha6c na6 bl6ydyn.
Yn d6fyr yn ewyn.
Bum ysp6g yn tan.
Bum g6yd yng6arthan7.
Nyt mi 6yf ny gan
Keint yr yn bychan.
Keint ygkat godeu bric.
Rac prydein wledic.
G6eint veirch canholic.
Llyghessœd meuedic.
G6eint mil ma6rein.
Arna6 yd œd canpen.
A chat er dygna6t.
Dan von y taua6t.
A chat arall yssyd
Yn y wegilyd.
Llyffan du gafla6.
Cant ewin arna6.
Neidyr vreith griba6c8.
Cant eneit tr6y becha6t
Abœnir9 yny chna6t.
Bum ygkær uefenhit10.
Yt gryssynt wellt ag6yd.
Kenynt gerdoryon.
Kryssẏnt katuaon.
Dat6yrein y vrythron.
A oreu g6ytẏon11.
Gelwyssit ar neifon.
Ar grist o ach6ysson.
Hyt pan y g6arettei.
Y ren r6y digonsei.
As atteb6ys dofyd.
Tr6y ieith ac eluyd12.
Rith6ch rieda6c wyd.
Ganta613 yn lluyd.
A r6ysta6 peblic.
Kat arlla6 annefic.
Pan s6ynh6yt godeu.
Y gobeith an godeu14.
Dygottorynt15 godeu.
O pedrydant tanheu16.
K6ydynt am æreu.
Trych6n trymdieu17.
Dyar gardei bun.
Tardei am atgun18.
Blæn llin blæn bun19.
Budyant buch anhun
Nyn g6nei emellun20.
G6æt g6yr hyt an clun.
M6yhaf teir aryfgryt21.
A chweris ymbyt22.
Ac vn a dery6.
O ystyr dily6.
A christ y crocca6.
A dyd bra6t rac lla6.
G6ern blæn llin23.
A want gysseuin.
Helyc a cherdin.
Buant h6yr yr vydin.
Eirinwyd yspin.
Anwhant o dynin.
Keri kywrenhin.
G6rthrychyat g6rthrin.
Ffuonwyd eithyt.
Erbyn llu o ge6ryt.
Auanwyd g6neithyd.
Ny goreu emwyt.
Yr amgel6ch bywyt.
Ryswyd a g6ydu6yt.
Ac eido yr y bryt.
Mor eithin yr gryt.
Siryan seuyssit24
Bed6 yr y va6r vryt.
Bu h6yr g6iscyssit.
Nyt yr y lyfyrder25.
Namyn yr y va6red.
Auron delis bryt.
Allmyr uch allfryt26.
Ffenitwyd ygkynted27.
Kadeir gygwrysed.
Omi goreu ardyrched
Rac bron teyrned.
Ll6yf yr y varanhed.
Nyt oscœs28 trœtued.
Ef laddei a pherued
Ac eithaf a diwed.
Collwyd bernyssit
Eiryf dy aryfgryt.
G6yros g6yn y vyt.
Tar6 trin29 teyrn byt.
Mora6c a moryt30.
Ffawyd ffynyessit.
Kelyn glessyssit
Bu ef y g6rhyt.
Yspydat amnat31.
Heint ech y aghat.
Gorthoryssit ygat32.
Redyn anreithat.
Banadyl rac bragat.
Yn rychua briwat33.
Eithin ny bu vat.
Yr hynny g6erinat.
Gruc budyd amnat.
Dy werin s6ynat.
Hyd g6yr erlynyat.
Der6 buana6r34.
Racda6 crynei nef alla6r35.
Glelyn gle6 drussia6r
Y en6 ym peulla6r.
Clafuswyd kygres.
Kymra6 arodes.
G6rthodi g6rthodes
Ereill o tylles.
Per goreu gormes
Ym plyml6yt mæs.
Gorutha6c kywyd
Aches veilon wyd.
Kastan kewilyd.
G6rthryat36 fenwyd.
Hantit du muchyd.
Handit cr6m mynyd.
Handit kyl cœtdyd37.
Handit kynt myr ma6r.
Er pan gigleu yr a6r.
An deilas blæn bed6.
An datrith dated6.
An maglas blæn der6.
O warchan mælder638.
Wherthina6c39 tu creic.
Ner nyt ystereic.
Nyt o vam athat40.
Pan ym digonat41.
Am creu am creat.
O na6rith42 llafanat.
O ffr6yth o ffr6ytheu.
O ffr6yth du6 dechreu.
O vriallu a blodeu bre.
O vla6t g6yd a godeu.
O prid o pridret.
Pan ym digonet.
O vla6t danat
O d6fyr ton na6vet.
Am s6yn6ys i vath43.
Kyn bum diæret.
Am s6yn6ys i wytyon44.
Ma6nut45 o brython.
O eurwys o ewron.
O euron o vodron46.
O pymp pumh6nt kelnydon.
Artha6on eil math
Pan ymdygyæd47.
Ams6yn6ys48 i wledic.
Pan vei let loscedic.
Am s6yn6ys sywydon
Sywyt kyn byt.
Pan vei veint byt.
Hard bard bud an gna6t
Ar wa6t y tuedaf a trætho taua6t.
G6aryeis yn llych6r.
Kysceis ym porffor.
Neu bum yn yscor
Gan dylan eil mor49.
Ygkylchet50 ymperued
R6g deulin teyrned.
Yn deu way6 anchwant
O nef pan dœthant.
Yn ann6fyn llifereint
6rth ur6ydrin dybydant
Petwar vgeint cant51.
A g6eint yr eu whant.
Nyt ynt hyn nyt ynt ieu
No mi yn eu bareu.
Aryal canh6r52 a geni pa6b o na6 cant53
Œd genhyf inheu
Yncledyf brith g6æt
Bri am darwed
O douyd o golo lle yd œd54.
O dof yt las bæd.
Ef g6rith ef datwrith.
Ef g6rith ieithœd
Llachar y en6 lla6ffer.
Lluch llywei nifer.
Ys ceinynt yn ufel.
O dof yn uchel.
Bum neidyr vreith y mryn.
Bum g6iber yn llyn.
Bum ser gan gynbyn.
Bum b6ystuer hyn.
Vyg. cassul am ka6c.
Armaaf nyt yn dr6c.
Petwar vgeint55 m6c
Ar pa6b a dyd6c
Pymp pemh6nt56 aghell
A ymtal am kyllel.
Whech march melynell.
Canweith yssyd well.
Vy march melyngan57
Kyfret a g6ylan.
Mihun nyt eban.
Kyfr6g mor a glan.
Neu gor6yf g6ætlan.
Arnaw58 cant kynran.
Rud em59 vyg kych6y.
Eur vy ysc6ytr6y60.
Ny ganet yn adwy.
A uu ym gowy
Namyn goron6y
O doleu edry6y.
Hir wynn vy myssa6r.
Pell na bum heussa6r.
Treigleis y my6n lla6r.
Kyn bum llena6r.
Treigleis kylchyneis
Kysceis cant ynys.
Cant cær a thrugys.
Derwydon dœthur.
Darogen6ch ẏ arthur.
Yssit yssyd gynt.
Neur61 mi ergenhynt.
Ac vn adery662
O ystyr dily6.
A christ y crocca6.
A dyd bra6t raclla663.
Eurein yn euryll.
Mi hud6yf berthyll
Ac 6ydyf64 drythyll
O erymes fferyll65.


注释:

  1. 即cyl(多刺的)+lledfrith(魔法)
  2. 即sêr(星星)+ gwawl(光线)
  3. Prifder其实是“首席;位高权重的人;人杰”的意思。这里取英译本意义。
  4. 没查到这个词,该句取英译本意义。
  5. 即yg kawat。
  6. 即yg kat。
  7. 即yn gwrđ tân。
  8. 这里我的理解和英译本有偏差,英译本是“带冠的有斑点蟒蛇”,但是griba6t指的应该是cribod的鄂音化,而cribod是“老”的意思。
  9. 即a bœnir。
  10. 即 yg Kaer Uefenhit
  11. 《塔立埃辛传》(Ystoria Taliesin)中塔立埃辛的前世,从凯里德温(Ceridwen)的锅中得到了诗歌的灵感。
  12. eluyd可能指aelwyd(壁炉;家)也可能指eilfyd(彼世;来世),两者似乎都不符合上下文,故用英译。
  13. 英译本认为gantaw是can(100)+taw,但是gantaw直接有这个词,是gan(表伴随)的第三人称单数阳性形态。
  14. 此处我的理解同英译本一样不确定。
  15. 猜测是di(表否定)+gorfforent(构成)。
  16. 这里我的理解和英译本有分歧,英译本认为tanheu是“树枝”,而我认为tanheu即tanau, tân(火焰)的复数。
  17. 这里我的理解和英译本有分歧,此处以英译本的理解为准。但是如果根据英译本的理解,“三十”应该是trideg。
  18. 推测而atgen(果实)。
  19. 英译本将bun翻译为“母亲”,但是bun是“女人;少女“的意思,好像没有”母亲“的意思。此处存疑,但仍以英译本为准。
  20. 推测是ym ellyn。
  21. 猜测是argrad(恐怖;恐惧;骚乱)。Teir aryfgryt似乎是个专有名词。
  22. 即ym byd。
  23. Gwern是“赤杨”的意思,同时也是《玛比诺吉昂》(Mabinigion)第二支系中布兰温(Branwen)和爱尔兰王马索卢赫(Matholwch)的儿子的名字。从上下文看,似乎指的是树。
  24. 没找到这个单词,以英译本为准。
  25. 英译本的翻译是“不是因为无刺”,但lyfyrder指的是llyfrder,意思是“胆怯”。
  26. 没查到该词,此句以英译本为准。
  27. 即yg cyntedd。
  28. 猜测是os + coes。
  29. Rachel Bromwich, Trioedd Ynys Prydein, (University of Wales Press), p3104.提到过用tarv trin(战争公牛)指代战斗领袖。
  30. 这两个单词意义不明,暂定为人名。
  31. 这里我的理解同英译本有偏差,英译本为“臭名昭著的山楂树”。另外,此处指生长于不列颠、爱尔兰的单子山楂,多刺且果实几乎不能吃。
  32. 猜测是y grâp。
  33. 未找到该单词,此句已英译本为准。
  34. 没找到这个词。
  35. 即a llawr。
  36. 猜测是gwrth(对抗) + riat(暴动)。
  37. 猜测是coed (森林)+ hydd (雄鹿)。
  38. 这个名字的意思是“橡树之王”。迈尔德鲁的诗歌出现于十三世纪文献,作品本身可能来源于10-11世纪。
  39. 猜测是werth i nawc。
  40. 即a that。
  41. 这里指的是《马比诺吉昂》(Mabinogion)第四分支中的布洛德韦德(Blodeuwedd),她被巫师马斯(Math)和圭迪昂(Gwydion)从一朵花中变出。
  42. 即naw+rith。
  43. 见注释41。
  44. 见注释41。
  45. 猜测是mawr + nudd,但nudd是“雾”的意思。
  46. Eurwys, Ewron, Euron, Modron似乎是人名,但是具体所指不明。
  47. 即ym dygiad。
  48. 即am swynwys。
  49. 出现在《马比诺吉昂》第四支系中。
  50. 即yg kylchet。
  51. 即4 (petwar) * 20 (vgeint) * 100 (cant)。
  52. 猜测是can (100) + gwr (人)。
  53. 此处文本腐朽严重。
  54. 意义不明,可能指的是耶稣的复活。而下文的野猪可能指的是“死亡”或者撒旦。
  55. 即petwar (4) + vgeint (20)。
  56. 即pymp (5) + pemhwnt (50)。
  57. 即melyn (栗色) + can (白色;闪光)。
  58. 即ar + naw (9)。
  59. 猜测是ym。
  60. 即yscwyt (盾牌) + rwy (环)。
  61. 怀疑这个词即neut (bod的第三人称单数现在时进行时)。
  62. 即a + deryw。
  63. 即rac + llaw (在手边,即“未来”)。
  64. 猜测与wyf (bod的第一人称现在时进行时)。
  65. 中世纪教士认为维吉尔的《牧歌》第四篇预言的基督的降临。
起始之地